Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

آیا بلاک‌چین می‌تواند زمین را نجات دهد؟ بلاک‌چین دشمن محیط زیست یا دوست آن؟!

زمان مطالعه: 7 دقیقه

اولین‌باری که بیت‌کوین در سال 2009 پا به عرصه اقتصاد گذاشت، جرقه این تفکر را در ذهن بسیاری ایجاد کرد که آینده اقتصاد جهانی در دستان این ارزدیجیتال خواهد بود. با خلق و معرفی بلاکچین، این تفکر بیش از پیش تقویت شد و همه از یک انقلاب بزرگ فناوری و اقتصادی سخن گفتند.حالا اما، امروز پس از گذشت چندین چندین‌سال، روزبه‌روز به تعداد افرادی که این موضوع را باور دارند افزوده می‌شودنگرانی‌هایی هم به این باور افزوده شده است. نگرانی‌هایی که از حفظ محیط زیست ریشه می‌گیرد. بسیاری بر این باورند که باید فکری به حالِ آسیب‌هایی که استخراج رمزارزها به کره زمین می‌زنند کرد و برخی دیگر در پاسخ به این نگرانی‌ها، پاسخ‌ها و راه‌حل‌هایی هم ارائه کرده‌اند. اما درحال حاضر سوال دیگری نیز در ذهن بسیاری وجود دارد: آیا آینده زمین هم در دستان بلاک‌چین است؟ با ما همراه باشید تا نگرانی‌های زیست محیطی درباره بیت‌کوین و راه‌حل‌های آن را با هم دنبال کنیم.
استخراج بیت‌کوین، اختلاف نظری در میان دوست‌داران کریپتو و برخی از دوست‌داران محیط زیست ایجاد کرده است. برخی معتقدند استخراج بیت‌کوین بیش از آن که برای زمین فایده داشته باشد، به ضرر آن تمام می‌شود، چرا که مصرف برق آن بسیار زیاد است. اما برخی دیگر با ارائه راه راه‌حل‌هایی این نگرانی را کمرنگ می‌کنند. در ادامه این مقاله با ما همراه باشید، پاسخ سوال شما همین جاست.
مخالفان استخراج بیت‌کوین، دلیل محکمی برای نظرشان ارائه می‌دهند: مصرف برق به‌هنگام استخراج، حجم بسیار زیادی کربن‌دی‌اکسید ایجاد می‌کند که این نکته دلیل اصلی نابودی زمین است. البته که معمولا این گروه با خود بیت‌کوین نیز رابطه خوبی ندارند، چراکه معتقدند این ارز کارکردِی فراتر از تسهیل کازینوها و ثروتمند کردن افراد آزادی‌خواه ندارد! زیادی ندارد.
در نگاه این دسته از منتقدان، بیت‌کوین هیچ فایده‌ای به جز تمام کردن انرژی زمین ندارد. آن‌ها معتقدند که اگر همین حالا متوقف نشود، در کمتراز 18 ماه تمام انرژی زمین را می‌بلعد! تمام می‌شود!
این پیش‌بینی به شما بازخورد بسیار بالایی در فضای مجازی می‌دهد، اما…، حقیقت امر کاملا متفاوت است.
در واقع حقیقت ماجرا کاملا مخالف نابودی زمین توسط بیت‌کوین است!
برای اثبات این حرف بهتر است اول به این سوال پاسخ دهیم:

چرا بیت‌کوین به انرژی نیاز دارد؟

برای محافظت از تاریخچه تراکنش‌ها در بلاک‌چین…
دارندگان بیت‌کوین، کاملا از اینکه این دارایی متعلق به آن‌هاست مطمئن هستند، زیرا این تراکنش در بلاک‌چین به ثبت رسیده است. این یک معادله ساده است، امنیت بیشتر= مصرف انرژی بیشتر. پس درواقع انرژی مصرفی بیش‌از اینکه به خود بیت‌کوین ارتباط داشته باشد به بلاک‌چین مربوط است.
منتقدان با مقایسه میزان انرژی مصرفیِ هر تراکنش در “Visa” و بیت‌کوین، تراکنش‌های بیت‌کوین را در حد خرید یک قهوه پایین می‌آورند! بااین‌حال توجه به این نکته ضرروری است که بیت‌کوین تنها یک سیستم پرداخت نیست، بلکه یک نوع کامیاب بهبودیافته از «پول» است.
حال مهم‌ترین سوال اینجاست:

آیا مصرف انرژی بیشتر بیت‌کوین به نفع محیط زیست است یا به ضرر آن؟

برای پاسخ به این سوال بهتر است کمی گسترده‌تر فکر کرده و از آن‌جایی که اساس بیت‌کوین مبتنی بر بلاک‌چین است، این نکته را از بیت‌کوین به بلاک‌چین بسط دهیم.

آیا فناوری بلاک‌چین به نفع محیط زیست است یا به ضرر آن؟
ما پاسخ این سوال را در مواردی که فناوری بلاک‌چین منجر به بهبود مصرف انرژی در آن می‌شود، خلاصه می‌کنیم:

  1. انرژی: بیشترین اثرگذاری بلاک‌چین، در مبحث انرژی خواهد بود. چراکه شبکه‌های برق امروزی کاملا متمرکز و وابسته به منابع کوچکی از انرژی هستند. (مثلا چند نیروگاه تقویت‌شده توسط نفت و گاز و یا حتی انرژی هسته‌ای).
    این به معنای خطوط توزیع طولانی، مدیریت نامناسب تقاضا و حساسیت شدید به‌ قطع برق در مواقع بحران یا بلایای طبیعی است.
    سیستم انرژی همتابه‌همتا مبتنی بر بلاک‌چین، نیاز به انتقال برق در فواصل طولانی را کاهش می‌دهد. خود این پدیده به‌تنهایی موجب کاهش نیاز به ذخیره انرژی در اشکال نامناسب (مثلا باتری) می‌شود. باتری‌های کمتر به معنای هزینه کمتر و مصرف انرژی کمتر است، زیرا ساخت این باتری‌ها به انرژی و مواد اولیه خام زیادی نیاز دارد و تولید آن‌ها به‌تنهایی یکی از دلایل افزایش مصرف انرژی است.
    حال این موضوع را در ذهن‌تان گسترش دهید؛ خطوط جاده‌ای که انرژی خورشیدی یا جنبشی تولید می‌کنند را در نظر بگیرید، تمام زیرساخت‌های موجود مانند نیروگاه‌های هسته‌ای را به آن اضافه کنید. حال تصور کنید که تمام این منابع می‌توانند با منابع دیگر مبادله شوند و تمام آن‌ها به‌صورت خودکار توسط یک کامپیوتر هدایت می‌شوند. تمام سوابق، رسمی و غیرقابل جعل است و افراد ماهانه حقوق‌هایشان را در یک کیف پول دیجیتال دریافت می‌کنند. این آینده انرژی است.
    آیا می‌توانید عظمت این موضوع را در ذهن‌تان تصور کنید؟ این نکته خود به‌تنهایی یکی از دلایل بهبود شرایط محیط زیستی توسط بلاک‌چین است.
  2. بازیافت زباله: سیستم‌های بازیافت فعلی اغلب دست‌وپاگیر هستند و به افراد انگیزه کافی برای مشارکت نمی‌دهند. از آنجایی که به زباله، طلای سیاه گفته می‌شود، بازیافت آن چه از نظر اقتصادی و چه از نظر محیط زیستی بسیار مهم و تاثیرگذار است.
    حال اجازه دهید مانند آینده به تصویرکشیده شده برای انرژی، آینده سیستم بازیافت مبتنی بر بلاک‌چین را نیز برایتان به تصویر بکشیم: شما توسط موبایل هوشمندتان، خودتان را در هر ایستگاه بازیافتی معرفی می‌کنید و مواد بازیافتی‌تان را در جایگاه قرار می‌دهید. سیستم هوشمند جایگاه باتوجه به ماده بازیافتی شما، اعتبار کیف پول‌تان را شارژ می‌کند!
    اگر این سیستم به‌درستی انجام شود، می‌تواند کاربران در کشورهای فاقد صنایع بازیافت محلی را قادر به دریافت حقوقی مشابه کاربران در مکان‌هایی با عملیات بازیافت بزرگ، کند.
    شرکت‌ها و کمپانی‌های معتبر نیز می‌توانند کارخانه‌های بازیافت ایجاد کنند و به‌معنای واقعی کلمه،زباله‌ها را از همه‌جا جمع‌آوری کنند. این ممکن است در نگاه اول برایتان کمی دور از ذهن باشد، اما باتوجه به شفافیت داده‌ها در زمینه حجم مواد، هزینه، اطلاعات حمل‌ونقل، سود و ارزیابی تاثیرگذاری هر منطقه، شرکت یا هر فردی که در این برنامه شرکت کند، چندان هم دوراز ذهن نخواهد بود.
    حال در این مرحله کمی رویاپردازی را چاشنی تفکرتان کنید: تصور کنید که کانتینرهای بازیافت، مجهز به سیستم خورشیدی هستند و پس از پُر شدن خودشان به سمت مراکز بازیافت حرکت می‌کنند!
  3. مدیریت زنجیره تامین: روشی که ما درحال حاضر برای انتقال کالاها در سراسر جهان استفاده می‌کنیم، انرژی بسیار زیادی هدر می‌دهد. نسل چهارم انقلاب صنعتی، برای ما امکان استفاده از دستگاه‌های از پیش متصل شده را ایجاد کرده است؛ پرینتر سه‌بعدی به معنای ساخت اشیا به‌صورت غیرمتمرکزتر در فضاهای بسیار کوچکتر است.
    استفاده از بلاک‌چین در این صنعت، به‌معنای کنترل و مدیریت محصولات از تولیدکننده تا قفسه خانه افراد است. شاید در نگاه اول متوجه اهمیت این موضوع نباشید اما این به معنای جلوگیری از اتلاف، ناکارآمدی و تقلب در محصولات است.
    این فرایند روش‌های حمل‌ونقل را بهبود بخشیده و از انتقال کشتی‌های خالی جلوگیری می‌کند. این یعنی استفاده از کشتی‌ها و کامیون‌های کمتر که بخش عمده آلودگی محیط زیستی را تشکیل می‌دهند.
    کمی آینده دورتر را در نظر بگیرید؛ با هواپیماهای بدون سرنشین و کشتی‌های هوایی مجهز به انرژی خورشیدی، حتی می‌توانیم محموله‌های منفرد را با انرژی خورشیدی بدون آلاینده، در مسافت‌های طولانی جابه‌جا کنیم. از طریق فناوری بلاک‌چین امنیت آن‌ها تامین کنیم، آن‌ها را ردیابی و هزینه‌هایشان را پرداخت کنیم.
    یا تصور کنید بلاک‌چین پرینتر سه‌بعدی را به‌عنوان یک سرویس عمومی فعال می‌کند!
    یا حتی صنایع غذایی که با استفاده از تکنولوژی بلاک‌چین مبدا، مقصد و مسیر حمل و نقل مواد غذایی را مشخص می‌کنند.
  4. حفاظت از محیط زیست: پس از پرداختن به مبحث زباله و حمل‌ونقل، درک تاثیر بلاک‌چین بر محیط زیست، برایتان آسان‌تر خواهد بود.
    پیگیری تاثیر واقعی برنامه‌های محافظت از محیط زیست در سطح بین‌المللی کاری سخت و تقریبا غیرممکن است. اغلب، منافع شخصی شرکت‌ها یا عملکردهای مجرمانه مانع از اجرای درست برنامه‌ها می‌شوند.
    بلاک‌چین با ثبت و پیگیری داده‌ها، می‌تواند شرایطی کاملا عکس این ماجرا را ایجاد کند؛ به ‌این صورت که باتوجه به ثبت دقیق داده‌ها سهام‌داران نمی‌توانند از اجرای ادامه تعهدات خود منصرف شوند یا گزارش‌های پیشرفت نادرست منتشر کنند یا حتی از کارشکنی بعضی از کارکنان چشم‌پوشی کنند.
    باتوجه به اینکه داده‌ها در دفترعمومی بلاک‌چین همیشه شفاف و قابل‌دسترسی هستند، این فرآیند کاملا شدنی خواهد بود.
    درواقع حفاظت از محیط زیست یک مسئله قراردادی است. بلاک‌چین با نگهداری و جلوگیری از دستکاری‌‌ شدن داده‌های قانونی، می‌تواند انقلابی در این زمینه ایجاد کند. به‌این صورت که دستکاری و یا تقلب در داده‌ها را تقریبا غیرممکن می‌سازد.
  5. برنامه‌های توسعه: مانند برنامه‌های محیط زیستی، برنامه‌های توسعه نیز قراردادهایی بین افراد در فاصله‌های دور هستند که باید اجرا شوند.
    زمانی‌که شما به یک موسسه خیریه یا نهادی مشابه آن کمکی اهدا می‌کنید به‌سختی متوجه می‌شوید که واقعا چه اتفاقی برای پول شما می‌افتد. بروکراسی، فساد و ناکارآمدی در فضای خیریه‌ها هم مانند بقیه نهادها وجود دارد.
    فناوری بلاک‌چین می‌تواند این اطمینان را به شما بدهد که پولی که برای خیریه اهدا می‌کنید، تنها برای کارهای خیر انجام می‌شود و در هزارتوی بروکراسی اداری در جیب‌های ناشناس غیب نمی‌شود.
    پول مبتنی بر بلاک‌چین مستقیما می‌تواند در اختیار فرد موردنظر قرار بگیرد. این فرایند زمانی پررنگ‌تر می‌شود که در کشورهایی که سیستم بانکی مدرن ندارند مورد استفاده قرار گیرد.
  6. مالیات کربن: در سیستم فعلی، تعیین اثرات زیست محیطی هر محصول دشوار است و مصرف کربن آن در قیمت تعیین نمی‌شود.
    این در نگاه اول ممکن است کمی کم اهمیت به‌نظر برسد اما درواقع باعث می‌شود افراد انگیزه کافی برای خرید محصولات با مصرف کربن کمتر و شرکت‌ها انگیزه کافی برای تولید محصولات با مصرف کربن کمتر داشته باشند.
    استفاده از تکنولوژی بلاک‌چین ردیابی میزان کربن مصرفی برای تولید هر کالا را ردیابی می‌کند. درنتیجه پرداخت مالیات کربن برای هر محصول در نهایت عملی می‌شود.
    این نکته در نهایت چگونه برروی محیط زیست تاثیرگذار خواهد بود؟
    ساده است، درصورت اعمال مالیات کربن بر هر محصول، قیمت نهایی تمام شده محصول بالا می‌رود. در نتیجه مصرف‌کننده نهایی با مشاهده قیمت بالا، ترغیب می‌شود تا از محصولاتی با مصرف کربن کمتر استفاده کند. درنهایت زمانی که این کالاها با قیمت بالا، فروش نروند کمپانی‌ها نیز برای جلوگیری از ضرر و همچنین پرداخت مالیات کربن کمتر ترغیب می‌شوند تا کالاهایی با مصرف کربن کمتر تولید کنند.
    این فرایند منجر به شفافیت در تولید محصولات و جلوگیری از اتلاف‌های بیهوده می‌شود.
  7. دسترسی به اعتبار: درست مانند تمام موارد توضیح داده شده در بالا، بلاک‌چین توانایی مدیریت دسترسی به اعتبار را نیز دارد.
    با دسترسی آسان به مبالغ اندک و راه‌اندازی مشاغل شخصی، میلیون‌ها نفر می‌توانند از فقر که یک معضل جهانی است، نجات یابند.
    برخلاف مدل بانک‌داری مالی خرد، این اعتبار بلاک‌چینی کاملا شفاف است و درنتیجه از سوء استفاده در امان می‌ماند.

نتیجه‌گیری

به‌طور خلاصه، فناوری بلاک‌چین امکان مدیریت بهتر شرایط که درنهایت منجر به کمک به شرایط محیط زیستی خواهد شد را فراهم می‌کند.
مصرف‌کنندگان و کمپانی‌ها بلافاصله و مستقیم، تاثیر فعالیت‌های خود بر محیط زیست را می‌بینند. همان‌طور که گفته شد از بلاک‌چین می‌توان برای پیگیری اثر کربن در تولید محصولات، میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای، حجم پسماند کارخانه‌ها و شرکت‌ها و سابقه شرکت‌ها در رعایت استاندارهای زیست محیطی استفاده کرد.
با این‌حال، این یک پروژه کوتاه مدت پنج تا ده ساله نیست؛ چیزی که ما از آن صحبت می‌کنیم یک پروژه متمرکز بلند مدت 20 تا صد ساله است.
موانع زیادی در اجرای این فرایند وجود دارد. موانعی مثل اینکه افراد، کمپانی‌ها و دولت چقدر تمایل به زندگی کردن در چنین محیط شفافی دارند. پاسخ به این سوال که آیا دولت اجازه چنین شفافیتی را می‌دهد یا نه، نکته‌ای است که نمی‌توان از آن چشم‌پوشی کرد.
مانع دیگری که در این مسیر وجود دارد این است که ما هنوز هم نمی‌توانیم تضمین کنیم که آیا بلاک‌چین به همان اندازه گفته شده امن و قابل اطمینان است یا نه؟
همچنان هم تردیدهایی در قابلیت استفاده از بلاک‌چین در معاملات خرد، به‌دلیل فرایند اثبات کار و انرژی مصرفی مرتبط با آن، وجود دارد.
اما با این‌حال بسیاری همچنان معتقدند مدیریت انگیزه استفاده از بلاک‌چین در سطح خرد می‌تواند محرک‌های اقتصاد ما را کاملا تغییر دهد. نه‌تنها ما و اقتصادمان را بلکه زمین را برای نسل‌های بعدی نیز نجات خواهد داد.

منابع:

www.bitcoinmagazine.com
www.Geberconsulting.com
www.Futurethinkers.com
www.jsis.washington.edu

نویسنده: مهشید ربیعی

نمایش نظراتبستن نظرات

ارسال دیدگاه

0.0/5