Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

فراز و فرودهای ارزش بازار رمزارزها

زمان مطالعه: 8 دقیقه

احتمالا این توصیۀ تخصصی را زیاد شنیده‌اید که نباید همۀ سرمایۀ خود را به امید سودکردن در بازار کریپتوکارنسی بگذارید. روشن است که شنیدن چنین سخنی از متخصصان این بازار، بدان معناست که وضعیت کریپتوکارنسی‌ها آن‌قدر که گمان می‌شود پیش‌بینی‌پذیر نیست. بالعکس، تجربه نشان داده که ارزش کریپتوها می‌تواند ناگهان صعود و سقوطی زیاد، حتی چندصد درصدی، را تجربه کند!

احتمالا بسیاری از کسانی‌که وارد این بازار می‌شوند، به رشدهای کلان و ناگهانی قیمت رمزارزها دل می‌بندند و امیدوار هستند که سرمایه‌شان چند برابر شود؛ این تصور به ویژه میان تازه‌واردان و تریدرهای غیرحرفه‌ای بسیار رایج است؛ غافل از اینکه آن روی دیگر سکه سقوط قیمت‌هاست و این به‌‌ویژه برای کسانی‌که نمی‌توانند به مدت طولانی از سرمایۀ خود چشم بپوشند و به دنبال سودهای کوتاه‌مدت هستند، می‌تواند منشأ زیان‌های کمابیش هنگفتی باشد.

در دسترس‌ترین نمونه، وضعیت کنونی بازار رمزارزهاست (می 2021). طی ماه گذشته، دوج‌کوین با حمایت ایلان ماسک به رشد 5000  درصدی خود در مقایسه با قیمت نخستینش رسید؛ و در مقابل بیت‌کوین به موجب عواملی چون توئیت‌های محیط‌زیستی ایلان ماسک، مقررات سختگیرانۀ چین و… سقوطی تاریخی را تجربه کرده است. در این حیص‌وبیص بسیاری یک شبه سود کلان بردند و بسیاری هم زیان‌های هنگفتی دیدند، به ویژه سرمایه‌گذاران تازه‌کار و کم‌تجربه‌ای که با نوسانات بازار دچار ترس و وحشت شدند.

در این مقاله می‌خواهیم مروری داشته باشیم بر تاریخچه نوسانات این چنینی در بازار رمزارزها؛ زیرا به نظر می‌رسد اگر تریدرها به سابقۀ این فرازوفرودها آگاهی داشته باشند، هم با واقع‌بینی و احتیاط بیشتری در این بازار سرمایه‌گذاری کنند، هم سطح ترس و وحشت‌شان برای فروش و خروج از بازار کاهش می‌یابد و هم می‌توانند کمابیش الگوی نوسانات بازار را بهتر درک کنند، در نتیجه احتمالا متحمل زیان‌ها و خسارات کمتری خواهند شد.

لازم است بگوییم که آنچه در ادامه خواهید خواند با محوریت نوسانات بیت‌کوین نوشته شده است؛ چرا که بیت‌کوین به عنوان بزرگترین و نخستین رمزارز، در نوسانات بازار کریپتوکارنسی مرجعیت دارد و قیمت آلت‌کوین‌ها عموما به دنبال تغییرات بیت‌کوین دچار نوسان می‌شود. بدین ترتیب موضوعاتی که در این مقاله به آن پرداخته‌ایم به ترتیب موارد زیر است:

  • مروری بر نوسان‌های قیمت‌بیت‌کوین طی دهۀ گذشته به عنوان مهم‌ترین رمزارز
  • تحلیلی بر عوامل تغییر قیمت بیت‌کوین
  • تحلیلی مقایسه‌ای درباره نوسان قیمت آلت‌کوین‌ها و بیت‌کوین

تاریخچۀ نوسانات قیمت بیت‌کوین

نمودار نوسان قیمت بیت‌کوین در سال‌های گذشته، منبع: investopedia

سرمایه‌گذاران بیت کوین در ده سال گذشته با فرازوفرودهای زیادی در این بازار روبه‌رو شده‌اند. جدا از نوسانات روزمره، که در آن‌ها درصد تغییرات دورقمی غیرمعمول نیست، دارندگان بیت‌کوین با مشکلاتی چون کلاهبرداری و نبود قانون مواجه شده‌اند که خود به نوسانات بازار این رمزارز دامن زده‌ است. در کنار همۀ این موارد، دوره‌هایی وجود داشته که در آن‌ها تغییر قیمت بیت‌کوین از این نوسانات معمول پیشی گرفته و حباب‌های قیمت بزرگی را به وجود آورده است. مروری بر تاریخچۀ فرازوفرود قیمت بیت‌کوین گویای رویدادهای زیر است:

  • سال 2011 تا 2012:  اولین حباب در سال 2011 رخ داد. قیمت بیت‌کوین در آوریل 2011 یک دلار بود و در ماه ژوئن به 32 دلار رسید و این خود معادل 3200 درصد سود است. این صعود در پی خود سقوط شدیدی به همراه داشت و در ماه نوامبر 2011 قیمت بیت‌کوین به 2 دلار رسید! در این سال بیت‌کوین رشد ملایم‌تری را تجربه کرد و از 4.8 دلار در ماه مه به 13.2 دلار در ماه اوت رسید.
  • سال 2013 تا 2016: 2013 سال تعیین کننده‌ای برای قیمت بیت کوین بود. این رمزارز سال جدید را با 13.40 دلار آغاز کرد و در همان سال دو حباب قیمت را تجربه کرد. اولین حباب در اوایل ماه آوریل رخ داد و قیمت بیت‌کوین به 220 دلار افزایش یافت. این افزایش یک کاهش سریع را نیز به دنبال داشت و قیمت بیت‌کوین در اواسط ماه آوریل به 70 دلار رسید.

اما این پایان کار نبود، در اواخر سال صعود و سقوط دیگری نیز رخ داد. در اوایل ماه اکتبر، بیت‌کوین با قیمت 123.20 دلار معامله شد و در ماه دسامبر، قیمت آن به 1156.10 دلار افزایش یافت، اما سه روز بعد باز به حدود 760 دلار کاهش یافت. این تغییرات سریع خبر از شروع یک رکود چند ساله در قیمت بیت کوین می‌داد؛ تا جایی که قیمت این رمزارز در ابتدای 2015 به کمترین سطح 315 دلار رسید.

  • سال 2017 تا 2019: در سال 2017 حباب دیگری در قیمت بیت‌کوین اتفاق افتاد. قیمت بیت‌کوین در ابتدای این سال در حدود 1000 دلار بود. پس از مدتی کاهش جزئی قیمت، از 975.70 دلار در ماه مارس به حدود 20000 دلار در ماه دسامبر رسید و همین موضوع توجه را به سوی بیت‌کوین جلب کرد، و زمینه‌ساز توسعۀ ارزهای دیجیتالی دیگر برای رقابت با بیت‌کوین شد.

طی دوسال بعد نیز قیمت بیت‌کوین نوساناتی را تجربه کرد؛ چنان‌که در ماه ژوئن سال 2019 مجدداً قیمت و حجم معاملات بیت‌کوین افزایش قابل توجهی یافت و از 10 هزار دلار فراتر رفت؛ اما تا دسامبر همان سال روندی نزولی رخ داد و قیمت بیت‌کوین به 7112.73 دلار رسید.

  • سال 2020: بیت‌کوین سال 2020 را با قیمت 7200 دلار آغاز کرد. هم‌زمان پاندمی کرونا اقتصاد دنیا را تحت‌الشعاع قرار داد؛ تعطیلی فعالیت‌های اقتصادی و سیاست‌های دولت‌ها، ترس سرمایه‌گذاران را برانگیخت و همین روند رشد بیت‌کوین را تسریع کرد. در پایان 23 نوامبر، بیت کوین با قیمت 18353 دلار معامله شد.

پاندمی در ماه مارس 2020 بازار سهام را دچار سقوط کرد، اما متعاقب آن چک‌های محرک 1200 دلاری تأثیر مستقیمی بر بازار داشت. پس از صدور این چک ها، کل بازار سهام  من‌جمله رمزارزها شاهد افزایش ارزش بود و حتی رکورد پیشین خود را شکست. اما صدور این چک‌ها نگرانی درباره تورم و کاهش ارزش دلار آمریکا را نیز به همراه خود داشت.  

چاپ پول به دست دولت و بانک‌های مرکزی موجب شد که بیت‌کوین، که عرضۀ آن محدود به سقف 21 میلیون کوین است، به محل ذخیرۀ سرمایه تبدیل شود. این بار به جای سرمایه‌گذاران خرده‌پایی که عامل افزایش قیمت بیت‌کوین در سال 2017 بودند، این نهادها بودند که توجهشان به بیت‌کوین جلب شد. تداوم توجه نهادها به کریپتوکارنسی‌ها قیمت آن‌ها را افزایش داد و بیت‌کوین نیز رشد 224 درصدی یافت و در دسامبر 2020 به حدود 24 هزار دلار رسید.

  • سال 2021: با شروع سال 2021، قیمت بیت‌کوین به 40 هزار دلار رسید. در واقع، قیمت آن در 8 ژانویه 41528 دلار بود، اما سه روز بعد مجددا به حدود 30 هزار دلار بازگشت. در ماه‌ فوریه 2021، بیت‌کوین دوباره صعود قیمت قابل توجهی را تجربه کرد و به حدود 60 هزار دلار نیز رسید؛ دو رویداد موجب این افزایش قیمت شد: 1- شرکت تسلا و ایلان ماسک اعلام کردند که در بیت‌کوین سرمایه‌گذاری کرده‌اند و پرداخت به بیت‌کوین را می‌پذیرند؛ 2- صرافی کوین‌بیس در فهرست بورس نزدک (Nasdaq) قرار گرفت.

با وجود این طی ماه گذشته (می 2021) بیت‌کوین سقوط بی‌سابقه‌ای را تجربه کرده است. توئیت‌های ایلان ماسک در خصوص آثار و پیامدهای منفی استخراج بیت‌کوین بر محیط زیست و خودداری از پذیرش پرداخت به بیت‌کوین در شرکت تسلا محرک مهمی برای این کاهش قیمت بود. به این موضوع، قطعی برق در چین و مقررات سربکوگرانۀ این دولت در خصوص رمزارزها را باید افزود. همۀ این عوامل موجب شد بسیاری از کسانی که در بیت‌کوین سرمایه‌گذاری کرده بودند، با هراس بازار بیت‌کوین را ترک کنند. گرچه برخی تحلیل‌گران با استناد به دلایلی امیدوارند که قیمت بیت‌کوین مجددا افزایش یابند. من‌جمله اینکه نهنگ‌های بازار بیت‌کوین هم‌اکنون در حال خرید کوین‌های بیشتر هستند.

تحلیلی بر عوامل نوسان قیمت بیت‌کوین

برخلاف بسیاری از آلت‌کوین‌ها، بیت‌کوین در معامله‌ها و خریدوفروش‌های روزانه مورد استفاده قرار نمی‌گیرد؛ زیرا ماهیت بیت‌کوین و محدودیت عرضه‌اش آن را به محل ذخیرۀ سرمایه تبدیل کرده است. یعنی مردم بیش از آن‌که بخواهند بیت‌کوین را به صورت روزانه خرج کنند، مایل‌اند آن را بخرند و نگاه‌داری کنند. البته چنین تلقی و دریافتی از بیت‌کوین در ابتدا وجود نداشت، می‌توان گفت که از سال 2017 که سرمایه‌گذاران نهادی به بیت‌کوین توجه کردند، این رمزارز بیشتر به عنوان یک دارایی سرمایه‌ای مطرح شد.

در سایت تحلیلی اینوستوپدیا (Investopedia) چنین آمده که عوامل نوسان قیمت بیت‌کوین در سال‌های ابتدایی و سال‌های اخیر با هم متفاوت بوده است. برای مثال در سال‌های نخست توسعۀ بیت‌کوین، عواملی چون وضعیت صرافی‌ها نیز در نوسان قیمت این رمزارز تاثیر بسزایی داست؛ چنان‌که در سال 2013 شایعاتی پیرامون ضعف امنیتی نخستین صرافی رمزارز در توکیو، Mt. Gox، به وجود آمد که موجب افت 29 درصدی قیمت بیت‌کوین شد و در سال 2014 نیز به سبب هک شدن و اعلام ورشکستگی این صرافی، بیت‌کوین 32 درصد سقوط کرد.

از سال 2017 معادلات تغییر قیمت بیت‌کوین تغییرزیادی کرده است و شاید بتوان گفت الگوی آن از ساختارهای مشخص‌تری تبعیت می‌کند. به نظر می‌رسد هم‌اکنون چهار عامل مهم در تغییرات قیمت بیت‌کوین تاثیر بسزایی دارند:

1- تحولاتی که در زمینۀ نظارت و کنترل این رمزارز صورت گرفته، بر قیمت آن تأثیر مستقیمی دارد. برای مثال ممنوعیت و محدودیت‌هایی که دولت چین برای رمزارزها به وجود آورده، یا دغدغه‌های زیست‌محیطی که در آمریکا منجر به پیشنهاد لوایحی برای محدودیت استخراج بیت‌کوین شده، به حدی تأثیر گذار بوده که در مه 2021 قیمت این رمزارز را بیش از 50 درصد کاهش داده است.

2- عامل دیگر توجه نشان دادن نهادهای بزرگ به سرمایه‌گذاری در بیت‌کوین است؛ ورود این نهادها به حوزۀ رمزارزها، نقدینگی بیشتری را به اکوسیستم وارد می کند و احتمالاً نوسانات را کاهش می‌دهد. چنان‌که در سال 2020 شرکت‌های مایکرواستراتژی و اسکوئر و در فوریه 2021 شرکت تسلا بیت‌کوین را رسما در معامله‌های اقتصادی خود پذیرفتند. مثال دیگر خبر معاملات آتی بیت‌کوین در بورس کالای شیکاگو (chicago mercantile exchange) و هیئت بازرگانی معاملات قراردادهای اختیاری شیکاگو (Cboe) موجب شد که قیمت بیت‌کوین در سال 2017 به 20 هزار دلار نزدیک شود.

3- رویداد پاداش بیت‌کوین (Bitcoin halving) یکی از عواملی است که هرچند سال یک‌بار موجب کاهش عرضه و افزایش قیمت بیت‌کوین می‌شود. پاداش بیت‌‌کوین، میزان بیت‌کوینی است که یک ماینر به ازای افزودن بلاک جدید به بلاک‌چین دریافت می‌کند. به دلیل آنکه عرضۀ بیت‌کوین محدود است (سقف 21 میلیون)، در هر 210 هزار بلاک پاداش بیت‌کوین نصف می‌شود و استخراج بیت‌کوین دشوارتر می‌شود. همین تغییر الگوریتمی هربار موجب رشد قیمت بیت‌کوین شده است؛ چنان‌که در سال‌های 2012 و 2016 به ترتیب موجب 8000 و 600 درصد افزایش قیمت شده است.

4- بی‌ثباتی اقتصادی عامل دیگری است که بر قیمت بیت‌کوین تأثیرگذار است؛ این رمزارز از همان ابتدا همچون حفاظی در برابر بی‌ثباتی اقتصادی و ارز فیات دولتی عمل کرده است. طبق گزارش‌ها وقتی اقتصاد به دلیل سیاست‌های دولتی دچار بی‌ثباتی می‌شود، فعالیت اقتصادی در بلاک‌چین بیت‌کوین افزایش می‌یابد؛ برای مثال در ونزوئلا نیز زمانی که تورم بیش‌ازاندازه شد، استفاده از بیت‌‎کوین به عنوان وسیلۀ مبادله و حفظ سرمایه افزایش یافت؛ یا پاندمی کرونا در 2020 باعث بی‌ثباتی کلان اقتصادی در سراسر جهان شد و قیمت بیت‌کوین را بالا برد. این تجربه‌ها موجب شده که  تحلیل‌گران به این نتیجه برسند که افزایش قیمت رمزارز و آشفتگی اقتصاد جهانی به هم مرتبط هستند.

مقایسه نوسان قیمت بیت‌کوین و آلت‌کوین

پیش‌تر در میان هواداران رمزارز گمان بر این بود که آلت‌کوین‌ها می‌توانند موقعیت بیت‌کوین را متزلزل کنند؛ اما در واقعیت قیمت آلت‌کوین‌ها عموما سریع‌تر از بیت‌کوین سقوط می‌کند. حتی دومین کریپتوکارنسی محبوب (اتریوم)، با وجود کاربردهای فراوانی که دارد، نتوانسته در موقعیت بیت‌کوین تزلزل بنیادی ایجاد کند. چنان‌که بیت‌کوین با وجود سقوط بی‌سابقه‌ای که طی ماه اخیر (مه 2021) تجربه کرد، هنوز قیمتی بالاتر از سال 2017 دارد و حتی خبرها حاکی از آن هستند که سرمایه‌گذاران قدیمی این رمزارز هنوز از بیت‌کوین سود می‌برند و زیان تنها متوجه کسانی است که طی 6 ماه اخیر بیت‌کوین خریده‌اند و امروز از سر ترس آن را می‌فروشند.

بنابراین به نظر می‌رسد یکی از دلایل ثبات بیشتر بیت‌کوین، حضور سرمایه‌داران جدی در شبکۀ آن است. قیمت آلت‌کوین‌ها در مقایسه با بیت‌کوین بسیار کم است و تقریباً هرکسی توانایی خرید آنها را دارد و این افراد به دنبال سودهای کوتاه مدت هستند. اما بسیاری از کسانی که بیت‌کوین می‌خرند، به دنبال کسب سود بلندمدت و حفظ بیت‌کوین خود هستند. در نتیجه، بیت‌کوین به عنوان بزرگترین و نخستین رمزارز، در نوسانات بازار کریپتوکارنسی مرجعیت دارد.

نوسانات بیت‌کوین و آلت‌کوین‌ها اغلب همراه با یکدیگر رخ می‌دهد؛ این امر عمدتاً به این علت است که صرافی‌ها بیت‌کوین را به‌عنوان ارز ذخیره استفاده می‌کنند. بیت‌کوین بالاترین مقبولیت، بالاترین ارزش بازار و بالاترین حجم معاملۀ روزانه را دارد؛ این موجب شده که با ورود هرچه بیشتر آلت‌کوین‌ها، بیت‌کوین به ارز ذخیره تبدیل شود و نرخ آلت‌کوین‌ها در نسبت با بیت‌کوین تعیین شود.

اگرچه، این تبعیت به آن معنا نیست که تغییر قیمت بیت‌کوین و آلت‌کوین‌ها همسو است. برای مثال گاهی قیمت بیت‌کوین به هنگام افزایش قیمت آلت‌کوین افت می‌کند؛ این وضعیت عمدتاً به سبب بیرون آمدن سرمایه‌گذاران از بازار بیت‌کوین و هجوم آوردن به سوی آلت‌کوین‌هاست. نظیر آنچه در دوماه اخیر درباره بیت‌کوین و دوج‌کوین رخ داد. توئیت‌های ایلان ماسک در حمایت از دوج‌کوین و علیه بیت‌کوین علت مهم افت قیمت بیت‌کوین و رشد قیمت دوج‌کوین بود. بسیاری از تحلیل‌گران بازار رمزارزها این وضعیت را موقت می‌دانند و از مهمترین دلایلی که برای بازگشت صعودی قیمت بیت‌کوین دارند، این است که نهنگ‌ها شروع به خرید بیت‌کوین کرده‌اند.

منابع:

decrypt.co
www.investopedia.com
en.wikipedia.org
marketwatch.com
irishtechnews.ie

نویسنده: ترانه دادمانی

نمایش نظراتبستن نظرات

ارسال دیدگاه